Baarmoeder Verwijderen

Een baarmoederverwijdering (hysterectomie) is nog steeds een veel voorkomende operatie. Ongeveer 10% van alle Nederlandse vrouwen heeft de kans op een operatie van baarmoeder verwijderen. Bij veel vrouwen wordt op een gegeven moment in hun leven besloten de baarmoeder geheel of gedeeltelijk te verwijderen.

Na een hysterectomie, na het baarmoeder verwijderen, menstrueert u niet meer en kunt u niet meer zwanger worden.

Bij een vaginale hysterectomie wordt de baarmoeder verwijderd door een snede in de vagina.

Bij een abdominale hysterectomie wordt de baarmoeder door een snede in de buik verwijderd. Deze ingreep van een baarmoeder verwijderen wordt toegepast bij de baarmoeder- of ovariumkanker, bij uitgebreide endometriose of littekenvorming in het bekkengebied, als u ontstekingen in het bekkengebied hebt gehad of als uw baarmoeder te groot is om door de vagina verwijderd te kunnen worden.

Er zijn meerdere redenen waarom een baarmoeder verwijderd moet worden. Vroeger waren er meerdere redenen, maar dat is gelukkig minder geworden vanwege de nieuwe en betere alternatieven.

Enkele redenen voor een baarmoeder verwijderen zijn:

  • Kanker: De meest voorkomende is de baarmoederkanker. Tegenwoordig krijgen jonge vrouwen een prik tegen baarmoederkanker. Ook kanker bij de eileiders of eierstokken kan een reden zijn tot een baarmoederverwijdering. Een baarmoeder kan verwijderd worden wanneer kanker is geconstateerd, maar ook preventief kan een baarmoeder verwijderd worden. Preventie baarmoederverwijdering gebeurd slechts bij sterke aanwijzingen (, zoals bij erfelijkheid).
  • Myomen: Grote vleesbomen, ook wel myomen genoemd, kunnen een reden zijn tot baarmoederverwijdering.
  • Baarmoederverzakking: Veelal bij oudere vrouwen kan een verzakking van de baarmoeder ontstaan.
  • Buikpijn: Wanneer er sterke aanwijzingen zijn dat de baarmoeder de buikpijn veroorzaakt, kan dit ook een reden zijn voor het verwijderen van de baarmoeder.
  • Menstruatieklachten: Bij het hebben van menstruatieklachten kan besloten worden tot het baarmoeder verwijderen. Dit gebeurd slechts wanneer er geen alternatieven zijn.

Een baarmoederverwijdering is voor veel vrouwen een heftige ingreep. Veel vrouwen kunnen het verwijderen van een baarmoeder zien als een stuk verlies van de vrouwheid. Een baarmoederverwijdering heeft tot gevolg dat er geen voortplanting meer kan plaatsvinden. Een reden tot het verwijderen van een baarmoeder moet dan ook duidelijk aanwezig zijn.

 

Diagnose Baarmoederaandoeningen

De arts begint met het stellen van vragen over de symptomen, de menstruatiecyclus en het gebruik van de pil en andere hormoonpreparaten.

Hierna volgt een lichamelijk onderzoek waarbij de geslachts- en bekkenorganen onderzocht worden. Als het inwendig onderzoek door een mannelijke arts verricht wordt kan de patiënte verzoeken om de aanwezigheid van een vrouwelijke assistent. Bij een inwendig onderzoek wordt een speculum, ook wel eendenbek genaamd, in de vagina aangebracht. Als het instrument opengesperd wordt, opent de vagina zich zo dat de baarmoedermond bekeken kan worden. Er wordt wat weefsel weggeschraapt voor een uitstrijkje, een laboratoriumonderzoek naar de aanwezigheid van abnormale cellen.

Hierna verwijdert de art het speculum en doet hij een builpalpatie, waarbij hij twee vingers in de vagina inbrengt en vervolgens met de andere hand op de buik drukt om de positie, grootte, vorm en hardheid van de baarmoeder te bepalen. Een baarmoederverzakking kan op deze manier eenvoudig vastgesteld worden. Een vergrote, harde of onregelmatige gevormde baarmoeder zou kunnen wijzen op de aanwezigheid van vleesbomen.

Colposcopie, een onderzoek van de baarmoederhals met behulp van een kijkinstrument, kan gebruikt worden om poliepen in de baarmoederhals of abnormaliteiten in de wand op te sporen.

De arts kan ook een hysteroscopie doen, een procedure waarbij een verlichte buis door de baarmoedermond in de uterus gebracht wordt om te kijken naar poliepen, vleesbomen en andere afwijkingen. Bij een hysteroscopie kunnen tevens weefselmonsters van het baarmoederslijmvlies genomen worden.

Een uitgebreidere diagnostische procedure is een curettage, waarbij de baarmoederhals opgerekt wordt en een lepelvormige instrument (curette) ingebracht wordt om een deel van het baarmoederslijmvlies weg te schrapen. Dit weefsel kan later onderzocht worden op eventuele aanwezigheid van kanker. De curettage op zich kan al voldoende zijn om de zware bloedingen, die door hyperplasie van het baarmoederslijmvlies veroorzaakt worden, te verhelpen.

Andere mogelijke diagnostische methoden zijn röntgenfoto’s, echografie, een CT-scan of een MRI-scan. Bij een laparoscopie wordt, meestal onder algehele verdoving, een kijkbuis in de buik ingebracht om de baarmoeder en andere bekkenorganen te kunnen bekijken.

Verzakking

Een verzakking is een abnormale ligging van interne organen, meestal als gevolg van verslapping van omliggende spieren en banden. Een baarmoederverzakking  is een aandoening waarbij de baarmoeder in de vagina uitpult. Dit moet niet verward worden met een gekantelde baarmoeder, een variatie van de normale ligging.

Een verzakking komt meestal voor na verscheidene zwangerschappen of na de menopauze, wanneer steunweefsel dun en slap wordt. Als de verzakking samengaat met spierverslapping van de bekkenbodemspieren rond de blaas, wat vaak bij oudere vrouwen het geval is, kan incontinentie optreden. Een verzakte baarmoeder kan tevens vaginale bloedingen en rugpijn veroorzaken.

Symptomen van een baarmoederverzakking zijn veelal het hebben van een raar gevoel in de bagina. Zo ervaren veel vrouwen met een baarmoederverzakking een raar gevoel bij de vagina. Het lijkt of er iets wordt gedrukt tegen de vagina en dit kan een vol en raar gevoel zijn. Eveneens kunnen vrouwen met een baarmoederverzakking plasproblemen hebben (vaker moet plassen of juist veel moeite om te kunnen plassen).

Poliepen

Poliepen zijn gladde, langwerpige gezwellen die kunnen ontspruiten aan slijmvliezen in het gehele lichaam, waaronder die in de baarmoeder. Baarmoederpoliepen kunnen vruchtbaarheidsproblemen en een abnormaal hevige menstruatie veroorzaken. Poliepen in de baarmoederhals kunnen abnormale bloedingen of overvloedige afscheiding tot gevolg hebben, met name na het vrijen.

Zoals gezegd kunnen poliepen klachten veroorzaken, maar dikwijls vertonen de poliepen in de baarmoeder voor een lange tijd geen symptomen.

Poliepen komen niet alleen voor in de baarmoeder, maar kunnen dus over opduiken in het lichaam. Zo zien we poliepen bij de stembanden, in de darmen en in de neus. De poliepen worden vaak vergeleken met de vleesbomen, echter zijn de poliepen glad en slijmerig en zijn juist de vleesbomen weer tegenovergesteld, namelijk gespierd.

Poliepen in de baarmoeder komen dikwijls voor bij vruchtbare vrouwen. Vrouwen in de overgang of onvruchtbaar hebben zelden last van poliepen in de baarmoeder.

 

Dysplasie en Hyperplasie

Dysplasie is de algemene term voor abnormale weefselgroei. In sommige gevallen is de dysplasie van de baarmoederhals een vroeg stadium van kanker.

Hyperplasie van de baarmoederhals wordt gekenmerkt door overmatige groei van de slijm- en andere klieren, vaak als gevolg van anticonceptiepillen die oestrogeen bevatten. Hierdoor treedt vaak meer vaginale afscheding op.

Ernstige verdikking van het baarmoederslijmvlies, endometriumhyperplasie, wordt vaak in verband gebracht met hoge concentraties oestrogeen die niet door progresteron of andere hormonen geremd of beïnvloed worden. Dit komt vaak voor bij vrouwen van middelbare leeftijd voor de menopauze, met als gevolg hevigere menstruatiebloedingen. Het komt ook voor bij vrouwen die een hormoontherapie met alleen oestrogeen volgen, waardoor de kans op baarmoederkanker toeneemt.

Vleesboom

Artsen schatten dat bij 20 tot 25 procent van alle vrouwen tussen de 30 en 50 jaar een of meer van deze goedaardige gezwellen aanwezig zijn. De medische term voor vleesbomen zijn leiomymomen. Dit zijn tumoren die voornamelijk uit spierweefsel bestaan. Sommige liggen ingebed in de baarmoederwand, andere groeien als paddestoelen in de baarmoederholte. Ze variëren in grootte van minder dan 30 gram tot vele kilo’s: de grootste die ooit verwijderd is woog ruim 66 kilo. De meeste geven geen klachten, maar grotere tumoren veroorzaken wel degelijk symptomen:

  • Een opgezwollen buik
  • Kans op miskramen
  • Onvruchtbaarheid
  • Ongemak
  • Hevige of lange menstruatiebloedingen die bloedarmoede tot gevolg kunnen hebben.

Als de misvormde baarmoeder op de blaas drukt, kan dit een gevoel van aandrang en frequent plassen opwekken. Andere complicaties zijn verstopping, chronische rugpijn en pijn bij het vrijen.

Waardoor vleesbomen ontstaan is onbekend, maar oestrogeen lijkt de groei ervan te beïnvloeden. Ze slinken en verdwijnen meestal na de menopauze, maar wanneer oestrogeentherapie toegepast wordt, kunnen ze weer terugkeren. In de meeste gevallen ontaarden vleesbomen niet in kanker, maar soms verbergen ze de aanwezigheid van een kwaadaardig gezwel. Een baarmoeder verwijderen bij een kwaadaardig gezwel is een veel toegepaste operatie.

Gevolgen na baarmoeder verwijderen

Wanneer de baarmoeder is verwijderd kunt u verschillende gevolgen tegenkomen. Een baarmoeder verwijderen is een heftige ingreep, niet alleen lichamelijk maar ook geestelijk kan het gevolgen hebben.

Geestelijke gevolgen na baarmoeder verwijderen

Een baarmoeder verwijderen wordt vaak vergeleken met het verwijderen van een borst. Het gevoel van vrouw zijn wordt aangetast, want na een baarmoeder verwijdering is het onmogelijk om nog zwanger te worden. In dat opzicht is het wellicht een heftiger gevolg dan bij borstkanker, maar eigenlijk is het ook niet met elkaar te vergelijken. Beide ingrepen zijn heftig voor de vrouw.

Ook kan het angst inboezemen. Kanker is geen leuk onderwerp en roept bij vele een angst op. Weliswaar is de baarmoeder verwijderd, maar kunt u nog steeds angsten ervaren. Wanneer u last krijgt van de angsten, kunt u contact opnemen met een psycholoog (of met uw huisarts).

Lichamelijke gevolgen na baarmoeder verwijderen

Tijdens uw herste kunt u het volgende verwachten:

Na een vaginale hysterectomie kunt u last hebben van een trekkend gevoel in de lies of van lage rugpijn. U kunt dan ook afscheiding hebben gedurende de drie weken dat de hechtingen moeten oplossen.

Een abdominale hysterectomie kan zwaardere klachten met zich meebrengen, omdat de buik wordt opengesneden. Ook hier kunt u een trekkend gevoel ervaren.

De grootste lichamelijk gevolg is dat u niet meer zwanger kunt worden en ook niet meer ongesteld wordt. Dit kan weer leiden tot de geestelijke gevolgen die hier voorgaand zijn beschreven.

Baarmoederkanker

Baarmoederkanker is één van de redenen die kan leiden tot het verwijderen van een baarmoeder. Een baarmoeder verwijderen in verband met baarmoederkanker is een veelvoorkomende gebeuren.

Wat is baarmoederkanker?

Kanker zijn kwaadaardige tumoren op cellenniveau. De kankertumoren worden gevormd door het gebruik maken van de onnodige extra cellen in onze lichaam. Een probleem is dat kanker ontzettend snel kan verspreiden en hierdoor gezonde cellen kan aantasten. Kanker kan zowel goedaardig als kwaadaardig zijn. Wanneer de baarmoederkanker kwaadaardig is kan dit levensbedreigend zijn. De baarmoederkanker kan namelijk verder uitzaaien. Uitzaaiing kan dan zelfs richting de lymfe, beenderen, lever en longen. De baarmoederkanker moet dan behandeld worden. Een manier van behandeling is dan de verwijdering van de baarmoeder.

Oorzaken van de barmoederkanker

Net zoals bij de andere vormen van kanker, geldt ook bij de baarmoederkanker dat er nog veel onbekend is. We weten dat kanker niet besmettelijk is, maar we niet precies wat de oorzaken zijn van kanker. We weten wel dat er een aantal risicofactoren meespelen. Wanneer kanker in de familie voortkomt, kan erfelijkheid van kanker een risicofactor zijn. Tevens een ongezonde levenshouding, zoals het teveel drinken van alcohol en het roken van sigaretten, zijn risicofactoren. Desalniettemin zijn er ook veel vrouwen die een ongezonde levenshouding hebben en geen kanker hebben, en ook het tegenovergestelde beeld van vrouwen met een actief en gezonde levenshouding kunnen kanker krijgen. Kortom er is veel onbekend.

Symptomen van de baarmoederkanker

De symptomen van baarmoederkanker zijn niet erg sterk aanwezig. Zo is een lichtelijke bloedverlies tussen de menstruatie door een aanwijzing van baarmoederkanker, maar erg sterk is dit niet te noemen. Ook kan er vaginale afscheiding zijn die een symptoom van baarmoederkanker kan zijn. Tot slot is buikpijn ook een symptoom van baarmoederkanker.

De symptomen zijn dus niet echt duidelijk, maar wanneer u twijfelt moet u zeer zeker uw huisarts raadplegen. Misschien heeft u geen baarmoederkanker, maar er kan sprake zijn van een ander probleem. Met een uitstrijkje kan een huisarts meer te weten komen.

Baarmoeder verwijderen

Een baarmoeder verwijderen na constatering van baarmoederkanker is een veelvoorkomende procedure. Naast de operatie kan eventuele bestraling of andere therapie worden ingezet.